İdari işlem nedir, ne zaman dava edilir?
Devletin (kamu idarelerinin) tek taraflı, icrai bir işlemi karşısında yetkilerinizi koruyabilmenin hukuki yolu idari yargıdır. İptal davası ile işlemin hukuka aykırılığı tespit edilebilir; tam yargı davası ile uğradığınız zarar tazmin edilebilir.
Süreler son derece kısadır: idari işlemin tebliğinden itibaren genellikle 60 gün, vergi davalarında 30 gün. Bu sürelerin kaçırılması telafisi mümkün olmayan hak kayıplarına yol açar.
Memur ve kamu görevlileri için disiplin süreçleri
Devlet memurları hakkında verilen uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması, devlet memurluğundan çıkarma cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir. Disiplin soruşturması aşamasında müfettişe verilen ifade, dava aşamasında belirleyici olabilir.
Vergi davaları
Vergi ihbarnamesi, ödeme emri, haciz işlemleri ve vergi cezalarına karşı vergi mahkemelerinde dava açılır. Uzlaşma ve dava süreçleri arasındaki seçim, tutara ve dosyanın özelliklerine göre değişir.
Kamulaştırma davaları
Devletin kamu yararı amacıyla taşınmazınıza el koyduğu durumlarda, bedelin tespiti ve tescil davası özel bir hızla yürür. Bedelin yetersizliği, eski tarihli rayiç bedel uygulamaları ve kamulaştırmasız el atma davaları en sık karşılaştığımız konular arasındadır.
İmar planı ve ruhsat uyuşmazlıkları
Belediyenin yaptığı imar planı değişiklikleri, mülkün değerini ve kullanım amacını dramatik biçimde değiştirebilir. İmar plan değişikliklerine 30 gün içinde itiraz, sonrasında idare mahkemesinde dava yolu vardır.
Ruhsat reddi, durdurma kararı, kaçak yapı tutanağı ve yıkım kararlarına karşı yürütmenin durdurulması talepli dava açılması, mülkün korunmasında kritik bir adımdır. İdare mahkemesi süreçleri bilirkişi raporu ile yürür.
İdarenin sorumluluğu ve tam yargı davaları
İdarenin hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk hâlleri ile birey zarara uğradığında, doğrudan idare aleyhine tam yargı davası açılır. Sağlık hizmeti kusurları, kamu personeli yetkisinin aşımı, alt yapı kazaları bu davalara konu olur.
Tam yargı davasının zamanaşımı genelde 1 yıl + 5 yıldır (öğrenmeden ve olaydan itibaren). Açılmadan önce ön bekleme süresi gibi usul şartlarına dikkat edilmelidir.