Ne zaman gerekir?
Bir mal birden fazla kişinin ortaklığında ise ve paydaşlar arasında paylaşım konusunda anlaşmaya varılamıyorsa; her bir paydaş, sulh hukuk mahkemesinden ortaklığın giderilmesini isteyebilir. En sık karşılaşılan örnek, miras yoluyla intikal eden taşınmazlardır.
Bu dava bir hak değildir, bir taleptir; herhangi bir paydaş istediği an açabilir. Diğer paydaşların bu davaya itiraz etmesi mümkün değildir; ancak satış değil aynen taksim talep edebilirler.
Aynen taksim mi, satış mı?
Mahkeme öncelikle aynen taksimin mümkün olup olmadığını araştırır. Taşınmazın bölünebilir olması, her paydaşa yeterli pay düşmesi ve değerinin önemli ölçüde düşmemesi gerekir. Bu mümkün değilse satış yoluyla paylaşıma karar verilir.
Satışa karar verilirse satış memuru atanır ve cebri açık artırma ile satış yapılır. Bu satışta üçüncü kişiler de teklif verebilir; paydaşlar yasal önalım hakkını kullanmak için tetikte olmalıdır.
Pratik tavsiyeler
Ortaklığın giderilmesi davası açılmadan önce paydaşlar arasında bir uzlaşı protokolü çoğu zaman daha hızlı, daha az maliyetli sonuç verir. Aile içi taşınmaz bölüşümlerinde bu yol özellikle değerlidir.
Davanın açılmasının ardından bile sulh ve uzlaşı mümkündür; mahkemeler bu yöndeki paydaş anlaşmalarını teşvik eder.