İşçi alacakları ve haklı/haksız fesih

İşçinin en sık karşılaştığı uyuşmazlıklar; kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram-genel tatil, yıllık izin alacakları ve maaş ödenmemesi nedeniyle tazminatlardır. Bu kalemlerin doğru hesaplanması için bordro, banka kayıtları, mesai çizelgeleri ve tanık ifadelerinin sistematik biçimde toplanması gerekir.

Haklı nedenle fesih halinde işçi kıdem tazminatına hak kazanır; ancak işverenin işten çıkarma gerekçesi haksız bulunmazsa bu hak doğmayabilir. Dosyanın seyrini fesih bildiriminin içeriği, bildirim tarihi ve sosyal medya/SGK kayıtları gibi pek çok detay belirler.

İşe iade davası

İş güvencesi kapsamındaki işçi (30 ve üzeri çalışanı bulunan iş yerinde 6 aydan fazla kıdemi olan işçi), feshin geçersizliğini ileri sürerek 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Anlaşma sağlanamazsa 2 hafta içinde işe iade davası açılır.

Davayı kazanan işçi, işe başlatılırsa boşta geçen süre ücretine; başlatılmazsa ayrıca 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatına hak kazanır. Sürelerin son derece kısa olması nedeniyle hızlı hareket etmek belirleyicidir.

Mobbing — psikolojik taciz

Sistematik biçimde, kasten ve süreklilik gösteren olumsuz tutumlar (yıldırma, dışlama, anlamsız işlerle yıpratma, hakaret ve tehdit) mobbing olarak değerlendirilir. Mobbing iddiası, hem kıdem-ihbar tazminatı hem manevi tazminat hem de cezai sorumluluk açısından dosya yaratabilir.

Delillendirme zorludur; bu nedenle e-postalar, mesajlar, tanıklar, sağlık raporları ve psikolog değerlendirmelerinin sistemli olarak toplanması, davaya hazırlığın kalbidir.

İş kazası ve meslek hastalığı

İş kazası halinde işçinin ya da yakınlarının taleplerine yönelik üç ayrı süreç paralel ilerler: SGK'ya bildirim ve gelir bağlanması, işverene karşı maddi-manevi tazminat davası ve cezai sorumluluk soruşturması.

Tazminat hesaplamaları aktüer raporu üzerinden yapılır; sürekli iş göremezlik oranı, işçinin yaşı ve geliri, kusur oranları gibi pek çok değişken nihai miktarı belirler.

Sıkça Sorulanlar

Kıdem tazminatına ne zaman hak kazanırım?
En az 1 yıllık çalışma + haklı nedenle fesih (örn. ödenmemiş maaş, ağır kusurlu sözleşmenin işçi tarafından feshi) ya da işverenin haksız feshi halinde.
Arabuluculuğa gitmek zorunlu mu?
İş alacakları ve işe iade davaları için arabuluculuk dava şartıdır; bu aşama atlanırsa dava usulden reddedilir.