Hukuki sorununuz var, ama avukatlık ücretini karşılayamıyorsanız ne yapabilirsiniz? Türkiye'nin yargı sistemi, maddi imkânsızlıklar nedeniyle hak arayamayan vatandaşlar için adli yardım mekanizmasını sunar.
İki farklı adli yardım türü
1. Baro adli yardım servisi
Hukuki danışmanlık ve dava takibi için ücretsiz avukat tahsisi. Başvuru ilçenin baro temsilciliğine yapılır. Gerekli belgeler:
- Nüfus kayıt örneği,
- Yaşadığını gösteren belge (ikametgâh),
- Gelir durumunu gösteren belge (maaş bordrosu, vergi beyannamesi, muhtarlıktan fakirlik belgesi),
- Davaya ilişkin belgeler.
2. CMK adli yardım (ceza dosyaları)
Şüpheli, sanık veya mağdur sıfatıyla ceza yargılamasında müdafilik ihtiyacı varsa baro CMK servisi 7/24 ücretsiz avukat sağlar.
Hangi davalar kapsamında?
- Boşanma ve aile davaları,
- İş davaları,
- Tüketici davaları,
- Ceza davaları (CMK kapsamında),
- Uluslararası koruma (sığınma) davaları,
- İdare davaları.
Genelde ticari ve büyük ekonomik değerli davalar kapsama girmez.
Mahkeme harçları kimce ödenir?
Adli yardım kabul edilirse mahkeme harçları ve giderleri devletçe karşılanır. Davayı kazandığınızda karşı tarafa yüklenir.
Hukuki yardım hakkı (HMK m. 334-340)
Mahkeme aşamasında, asıl davanın açıldığı mahkemeden de adli yardım talep edilebilir. Bu durumda harçlar ertelenir; kararda kazanılırsa karşı tarafa yüklenir.
Diğer ücretsiz seçenekler
- Hukuk fakültelerinin hukuk klinikleri: Bazı üniversiteler ücretsiz danışmanlık verir,
- Belediye hukuk büroları: Belediyeler bazen ilçe sakinlerine ücretsiz danışmanlık sunar,
- STK'lar: Kadın, çocuk, mülteci hakları alanında çalışan dernekler,
- Online hukuki danışma platformları: İlk görüşme bazıları için ücretsizdir.
Hukuk, sadece varlıklı olanın hakkı değildir. Doğru kanalları bilmek, hak aramaya engel olan ekonomik bariyeri aşmaya yardımcı olur.