İcra dairesi tebligatı kötü bir sürpriz olabilir. Ama doğru bilgiyle, elinizden gelen ilk hareket olduğu gibi en güçlü hareketinizdir: süresinde itiraz etmek. Bu yazıda farklı icra takip türlerine göre itiraz süreleri, gerekçeler ve dikkat edilmesi gerekenleri detaylıca açıklıyoruz.
İcra takibi türleri ve itiraz süreleri
1. İlamsız icra takibi (genel haciz yoluyla takip)
Senetsiz, yargı kararına dayanmayan alacaklar için kullanılır. Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilmelidir.
2. Kambiyo senedine özgü icra takibi
Çek, bono ve poliçe için kullanılır. İtiraz süresi 5 gündür ve sadece icra mahkemesine yapılır (icra dairesine değil).
3. İlamlı icra takibi
Mahkeme kararı gibi ilamlara dayanır. Borca itiraz mümkün değildir; ancak icra emrine itiraz (faiz, masraf, infaza tabi olmayan kısım) yapılabilir.
4. Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip
İpotek veya menkul rehni için kullanılır. İtiraz süresi 7 gündür.
İtiraz nasıl yapılır?
- İtiraz dilekçesi, ödeme emrini gönderen icra dairesine sunulmalıdır.
- Dilekçede borcun tamamına mı yoksa kısmına mı itiraz edildiği açıkça belirtilmelidir.
- İmzaya itiraz ediliyorsa ayrıca belirtilmelidir; aksi halde imza kabul edilmiş sayılır.
- Yetkiye itiraz, bağlı olarak yapılmazsa sonradan ileri sürülemez.
- İtiraz harca tabi değildir ve elektronik ortamda da yapılabilir.
İtirazın sonuçları
İtiraz, takibi kendiliğinden durdurur. Alacaklı, takibi devam ettirebilmek için iki yoldan biriyle hareket etmelidir:
- İtirazın iptali davası (genel mahkeme): 1 yıl içinde açılmalı, başarılı olursa kötü niyet tazminatı (%40) ile birlikte takip devam eder.
- İtirazın kaldırılması (icra mahkemesi): Sadece kayıtsız şartsız ikrar veya İİK m.68 belgelerine dayanılabilir.
Mal beyanında bulunma yükümlülüğü
Borcu olan ve takibe itiraz etmemiş borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde mal beyanında bulunmak zorundadır. Bu yükümlülüğü yerine getirmemek hapis cezasına kadar varan sonuçlara yol açabilir.
Hangi gerekçelerle itiraz edilir?
- Borç gerçekten yoktur.
- Borç ödenmiştir (makbuz, banka kaydı, mahsuplaşma).
- Borç zamanaşımına uğramıştır.
- İmza inkâr edilir.
- İcra dairesi yetkili değildir.
- Faiz oranı sözleşmeye aykırıdır.
- Takip dayanağı belge sahtedir.
Menfi tespit ve istirdat davaları
Borca itiraz süresi geçmişse veya itiraz edilemediyse:
- Menfi tespit davası: Borçlu olunmadığının tespitini ister; takip durdurulabilir.
- İstirdat davası: Ödenmek zorunda kalınan paranın geri alınması için açılır.
İcra takibine itiraz, hak savunmasının kalbidir. Bir telefon görüşmesi ya da gönderilen bir mesaj itiraz yerine geçmez; her itirazın hukuki form ve süresinde yapılması zorunludur.