İhbar tazminatı (4857 sayılı Kanun m. 17), iş sözleşmesinin önceden bildirim yapılmadan feshedilmesi halinde doğan tazminattır. Çoğu kişi bunun sadece işveren tarafından ödenen bir kalem olduğunu sanır; oysa işçi de ihbarsız ayrılırsa borçlu olabilir.
Bildirim süreleri
- 6 aya kadar kıdem: 2 hafta,
- 6-18 ay: 4 hafta,
- 1,5-3 yıl: 6 hafta,
- 3 yıldan fazla: 8 hafta.
Sözleşmede daha uzun süre kararlaştırılabilir; daha kısa düzenlenemez.
İşveren ihbarsız fesheder ise
İşçi, kıdemine göre bildirim süresi kadar brüt ücret tutarında ihbar tazminatına hak kazanır. Bu, kıdem tazminatına ektir.
İşçi ihbarsız ayrılır ise
İşçi de bildirim süresine uymadan istifa ederse, işverene aynı tutarda tazminat ödemekle yükümlüdür. Ancak işverenin bunu icra takibine konu etmesi yaygın değildir.
Hangi durumda kazanılmaz?
- Haklı sebeple fesihte (örn. işveren ücret ödemiyorsa) — işveren ihbar tazminatı borçlu olmaz; tersi de geçerli,
- Belirli süreli sözleşmenin süresi dolunca,
- Deneme süresinde (en fazla 2 ay).
Vergi
İhbar tazminatı kıdem tazminatından farklı olarak gelir vergisine tabidir. Brüt tutar üzerinden vergi kesilir.
İhbar tazminatı, işveren ile işçinin "iyi niyetli ayrılma" zorunluluğunu güvence altına alan bir araçtır. İki tarafı da bağlar; suiistimali davaları doğurur.