"Bu sabah patron beni odasına çağırdı, çıkarıldığımı söyledi" — bu cümle, hukuki olarak çok hızlı işleyen bir saat başlatır. Aşağıda işten çıkarılan bir işçinin sahip olduğu hakları ve sürelerini, somut hesap örnekleriyle açıklıyoruz.
1. İhbar tazminatı
İş sözleşmesi belirsiz süreliyse ve işveren önceden bildirim yapmadan iş akdini feshettiyse, işçinin kıdem süresine göre değişen ihbar tazminatı doğar:
- 6 aydan az: 2 hafta
- 6 ay – 1.5 yıl: 4 hafta
- 1.5 yıl – 3 yıl: 6 hafta
- 3 yıldan fazla: 8 hafta
2. Kıdem tazminatı
Aşağıdaki koşulların biri sağlandığında ve işçinin en az 1 yıllık çalışma süresi olduğunda kıdem tazminatı hak edilir:
- İşveren haklı sebep olmaksızın işçiyi çıkardı,
- İşçi haklı sebeple (örn. ödenmeyen maaş, mobbing) iş sözleşmesini feshetti,
- İşçi emekli oldu, askere gitti veya kadın işçi evlendi (1 yıl içinde).
Hesap formülü: Çalışılan her tam yıl için 30 günlük brüt ücret. Kıdem tazminatı tavanı yıllık olarak değişir; 2026 itibarıyla yaklaşık aylık 35.000 TL\'lik bir tavan vardır (güncel rakam değişebilir).
3. Diğer ödenmemiş alacaklar
- Fazla mesai ücretleri (haftalık 45 saati aşan kısım, %50 zamlı)
- Hafta tatili çalışmaları
- Resmi tatil ve genel tatil ücretleri
- Yıllık izin parası (kullanılmamış izin günleri)
- Ödenmemiş maaş ve primler
4. İşe iade davası — kritik 1 ay süresi
İş güvencesi kapsamında olan işçi (en az 30 işçi çalıştıran iş yerinde 6 aydan fazla kıdemi olan, belirsiz süreli sözleşme ile çalışan), feshin haksızlığını ileri sürerek 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Anlaşma sağlanamazsa 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.
Dava kazanıldığında işçi:
- İşe başlatılırsa: en fazla 4 aylık boşta geçen süre ücreti,
- İşe başlatılmazsa: ek olarak 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı kazanır.
5. Hangi sırayla hareket etmelisiniz?
- Fesih bildirimini yazılı olarak alın ve içeriğini fotoğraflayın.
- Tebliğ tarihini not edin (1 ay süresi bu tarihten başlar).
- Bordro, banka kayıtları ve mesai çizelgelerinizi toplayın.
- Bir avukatla görüşün; arabuluculuk başvurusu yapılmazsa işe iade hakkınız geri dönüşsüz kaybolur.
- Tazminat ve diğer alacaklar için arabuluculuk + dava süreçleri ayrıca yürütülür (5 yıllık zamanaşımı).
6. Sıkça yapılan hata
İbraname imzalamayın! İşveren çıkış ödemesi sırasında "tüm haklarımı aldım" diyen bir ibraname imzalatmaya çalışabilir. Yargıtay\'a göre ibraname yalnızca ödeme tarihinden en az 1 ay sonra ve hiçbir baskı olmadan imzalanırsa geçerlidir; aksi halde geçersizdir. Yine de iyisi imzalamamaktır.
İşten çıkarılmak şokunu yaşadıktan sonra atılan ilk adım, sürecin nereye gideceğini belirler. Bir bardak çay içerek 24 saat düşünmek, ama 1 ay süresini kaçırmamak en doğrusudur.