6306 sayılı "Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun" Türkiye'nin kentsel dönüşüm rejimini düzenler. Yıkım, müteahhit anlaşması, yeniden inşaat — her aşamasında malikler için hak ve yükümlülükler vardır.
Riskli yapı ilanı
Bir yapı, lisanslı kuruluşların yaptığı teknik incelemeyle "riskli yapı" ilan edilir. Maliklere bildirim yapılır.
İtiraz hakkı
Maliklerin riskli yapı kararına 15 gün içinde itiraz hakkı vardır. İtirazı Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü inceler. Reddedilirse idari yargıya başvurulabilir.
Yıkım kararı
Riskli yapı kesinleştikten sonra:
- Maliklerin 2/3 çoğunluğu ile yıkım ve yeniden yapım kararı alınır,
- Karara katılmayan azınlık (1/3) için pay devri zorunluluğu doğabilir,
- Karara karşı çıkanların payı, idare tarafından belirlenen değerle satın alınabilir.
Kira ve taşınma yardımı
Yıkım sürecinde maliklere ve kiracılara:
- Aylık kira yardımı (her bölgeye göre tutar),
- Taşınma yardımı (tek seferlik),
- Düşük faizli kredi imkanları sunulur.
Müteahhit ile sözleşme
Kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanırken dikkat edilmesi gerekenler:
- Daire tipi, kat, cephe ve büyüklük açıkça belirtilmeli,
- Teslim tarihi ve gecikme tazminatı maddesi eklenmeli,
- İmar koşullarında değişiklik halinde tarafların hakları belirlenmeli,
- İnşaat sigortası şartı düzenlenmeli,
- Teslim sonrası iskân süreçleri belirtilmeli.
Anlaşmazlık halleri
- Müteahhit teslim etmiyor: Gecikme tazminatı, fesih, alternatif yapım masrafı.
- Daireniz farklı yapılmış: Aynı evsafa getirme, bedel iadesi, tazminat.
- Müteahhit iflas etti: Diğer dairelerin durumu, tasfiye süreci.
Kentsel dönüşüm, milyonluk varlığı dakikalar içinde imzaya bağlayan büyük kararlardır. Sözleşme imzalanmadan avukat görüşü almak, yıllar süren dava açmaktan ucuza gelir.