İcra İflas Kanunu m. 83'e göre, borçlunun maaşının tamamı değil, belirli bir kısmı haczedilebilir. Bu sınırlar borçluyu hayatın temel ihtiyaçlarından yoksun bırakmamak için konulmuştur.
Genel sınır: 1/4
Aylık net maaşın en fazla 1/4'ü hacizlenebilir. Geriye kalan 3/4 borçluya ödenir.
İstisnalar
- Nafaka: Tamamı hacizlenebilir; nafaka önceliklidir.
- Asgari ücret: Asgari ücretin altındaki maaşların maaşının haczedilemeyeceği tartışmalıdır; uygulamada hâkim kararı belirleyici olur.
- SGK gelirleri: Yaşlılık, malullük, ölüm aylıkları kural olarak hacizden muaftır; nafaka için istisnadır.
Eşin maaşı haczedilebilir mi?
Hayır. Borç tek başına borçluya aittir; eşin maaşı, mal varlığı kişiseldir. Ancak ortak banka hesabı varsa hesabın tamamı dondurulup eşe ait kısım sonradan ayrıştırılır.
Birden fazla haciz varsa?
Sıra sınırı önce konan haciz uygular. Önce gelen alacaklı 1/4'ü tahsil eder; ek haciz koyan alacaklılar sıra bekler. Aynı anda birden fazla maaş haczi yapılamaz.
Haczedilen maaşın iadesi mümkün mü?
Eğer haciz hukuka aykırıysa veya yanlış miktarda yapılmışsa, "şikayet" yoluyla icra mahkemesinden iadesi istenebilir.
Maaş haczi nasıl başlatılır?
- İcra takibi kesinleşmeli,
- İcra dairesinden borçlunun işyerine yazı yazılmalı,
- İşveren maaşı kesip icra dosyasına yatırmalı.
Maaş haczi, alacaklı için en güvenli tahsil yollarından biridir; borçlu için ise hayat standardını korumayı sağlayan yasal sınırlar mevcuttur. İki taraf da haklarını bilmeli.