Bir taşınmaz miras yoluyla, ortak alımla veya başka sebeplerle birden fazla kişinin mülkiyetine geçebilir. Paydaşlar zaman içinde anlaşamadığında ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelir.
Hangi mahkeme?
Sulh hukuk mahkemesi. Taşınmazın bulunduğu yerdeki mahkeme yetkilidir.
Aynen taksim mi, satış mı?
Mahkeme önce aynen taksimin mümkün olup olmadığını araştırır:
- Taşınmaz fiilen bölünebilir mi?
- Her paydaşa adil pay düşer mi?
- Bölünme değer kaybı yaratır mı?
Aynen taksim mümkün değilse satış kararı verilir. Satış memuru atanır, açık artırma ile satış yapılır, gelir paylaşılır.
Önalım hakkı
Açık artırma satışında üçüncü kişi en yüksek teklifi vermişse, paydaşlar yasal önalım hakkını 3 ay içinde kullanarak aynı bedelle taşınmazı alabilir.
Pratik tavsiyeler
- Dava öncesi paydaşlar arasında uzlaşma protokolü denenmeli,
- Aynen taksim talebi yazılı olarak dava sırasında iletilmeli,
- Açık artırmaya katılım için taraflar peşin ödeme imkânına sahip olmalı,
- Satış bedelinin paydaşlar arası bölünmesinde "imar harcaması", "vergi" gibi indirimler dikkate alınır.
Geçici ortaklığın giderilmesi mümkün mü?
Hayır. Açılan dava ortaklığa kalıcı son verir. Tek tek paydaş arasında devir mümkündür ama dava devamı varsa dosya kaldığı yerden işler.
"Birlikte kazanmak güzel, birlikte yönetmek zor" — ortak mülkiyet uyuşmazlıklarının özetidir. Çözüm her zaman mahkeme değil; iyi hazırlanmış bir aile protokolü çoğu zaman daha hızlı sonuç verir.