Türkiye'de inşaat sektörü hızlı büyüse de müteahhit-malik uyuşmazlıkları yargı dosyalarının önemli bir bölümünü oluşturur. Aşağıda en yaygın sorunlar ve hukuki çözümleri.
1. Geç teslim
Sözleşmede teslim tarihi belirlenmişse, geçen her gün için gecikme tazminatı ödenir. Tazminat oranı genelde sözleşmede yazılır. Yazılı değilse mahkeme emsal kira bedeli üzerinden hesaplar.
Önce noterden ihtarname çekilir; teslim 30 gün içinde yapılmazsa fesih hakkı doğar.
2. Eksik veya kötü iş
Daire teslim edildiğinde sözleşmedeki standartlar yerine getirilmemişse:
- Bilirkişi raporu alınır (eksiklikler para karşılığı belirlenir),
- Müteahhitten eksiklerin tamamlanması istenir,
- Yapmazsa malik kendisi yaptırır ve maliyeti tazminat olarak talep eder.
3. Daire tipinin değişmesi
Sözleşmede 3+1 vaadedilmiş ama 2+1 teslim edilmişse:
- Aynı evsafa getirme talebi,
- Mümkün değilse fark tazminatı,
- Sözleşmenin feshi ve tüm zararların tahsili.
Müteahhitten alacak nasıl tahsil edilir?
İcra takibi başlatılır. Müteahhitin başka inşaatlarındaki daireler de hacizlenebilir. İflas erteleme veya konkordato gibi durumlarda alacaklı kuyrukta yer alır.
Yapı denetim ve teknik tespit
Anlaşmazlık öncesinde yapı denetim firması, mahkeme bilirkişisi veya tarafsız mühendis ile delil tespiti yapılması, ileride ispatı kolaylaştırır. Sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti talep edilebilir.
Pratik tavsiyeler
- Sözleşmeyi imzalamadan önce mutlaka avukatla okuyun,
- Tüm yazışmaları (e-posta, WhatsApp) saklayın,
- Teslim sırasında tutanak tutturun,
- Tespitleri fotoğraflayın, gerekirse noter ile,
- İhtarname çekmeden dava açmayın.
Müteahhitle uyuşmazlıklar, "haklı olmak" ile "haklı çıkmak" arasındaki teknik farkın en bariz örneğidir. Doğru hazırlanmış dosya, hâkimin kararını da tarafların müzakere gücünü de değiştirir.