Tapu sicili Türkiye'de mülkiyetin temel kanıtıdır. Ancak yanlış kayıtlar, hileli devirler, sınır anlaşmazlıkları gibi durumlarda tapu iptali davası gündeme gelir. Bu dosyalar teknik ve uzun sürelidir.
Tapu iptali sebepleri
1. Kazandırıcı zamanaşımı
Türk Medeni Kanunu m. 713: 20 yıl boyunca davasız ve aralıksız malik gibi zilyet bulunan kişi, tescil davasıyla kayıtsız taşınmazı adına tescil ettirebilir. Mera, orman, sahil gibi alanlarda istisnalar vardır.
2. Muris muvazaası
Mirasbırakanın bir mirasçısından mal kaçırmak için diğerine "satış" görünümünde devir yapması. Tanık dahil her tür delille ispatlanır.
3. İrade fesatları (hile, ikrah, hata)
Kandırma, korkutma veya yanılma sonucu yapılan tapu devirleri iptal edilebilir. Süre fesadın öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıldır.
4. Yolsuz tescil
Sahte vekâletname, sahte belge ile yapılan devirler. Yargıtay'ın iyi niyetli üçüncü kişiyi koruma içtihatları nedeniyle dikkatli yürütülmelidir.
5. Sınır anlaşmazlığı
Komşu parsel sınırlarının yanlış geçirilmiş olması. Kadastro tespit davası ile birleştirilebilir.
Hangi mahkeme?
Asliye hukuk mahkemesi. Taşınmazın bulunduğu yerdeki mahkeme yetkilidir.
Süre
Sebebe göre değişir:
- Yolsuz tescile karşı süre yoktur (her zaman açılabilir),
- İrade fesatları için 1 yıl, en geç 10 yıl,
- Kazandırıcı zamanaşımı için zilyetliğin tamamlanması.
Tedbir kararı
Dava açılırken, taşınmazın üçüncü kişiye satılmasını engellemek için tapu kaydına ihtiyati tedbir konulması talep edilmelidir.
Tapu iptali davaları yıllarca süren teknik dosyalardır. Doğru sebep seçimi, doğru delillerle desteklenmesi sonucu belirler. İlk adım titiz bir tapu kayıt incelemesidir.