Tapu iptali ve tescil davası, tapu kütüğündeki yanlış veya hukuka aykırı kaydı düzelterek mülkün gerçek malikini belirler. En çok kullanılan dava türlerinden biridir.
Açılma sebepleri
1. Ehliyetsizlik
Akli rahatsızlığı olan, küçük yaştaki, sarhoş veya zorlama altındaki kişinin yaptığı tapu işlemi geçersizdir. Eylem zamanındaki sağlık raporu kritiktir.
2. Muris muvazaası (vorgetäuschter Verkauf des Erblassers)
Mirasbırakan, mirasçılarından mal kaçırmak için satış görünümünde bağış yapmıştır. En sık dava sebebi. Tanık, banka kayıtları, satış bedelinin gerçekçiliği ile ispatlanır.
3. Hile, ikrah, hata
Bedeli ödemediği halde "ödedi" gösteren satış; baskı altında imzalatılan bağış; satılan malın gerçek özelliğinin gizlenmesi.
4. Kazandırıcı zamanaşımı (Ersitzung)
20 yıl boyunca davasız ve nizasız bir mülke malik gibi sahip olan kişi, tapuda eski malik aleyhine dava açarak adına tescil isteyebilir. Köy/kırsal alanlardaki çakışmalarda yaygın.
5. Sınır ihtilafı
Komşu parsellerin sınırı yanlış belirlenmişse, kadastro sonrası 10 yıl içinde dava açılabilir.
Yetkili mahkeme
Taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi (kesin yetkili).
Süre — değişken
- Muris muvazaası: zamanaşımı yoktur (hak iptal davası niteliğinde)
- Ehliyetsizlik / hile: 1-10 yıl arası, durumu bağlı
- Kazandırıcı zamanaşımı: 20 yıl koşulu sağlandıktan sonra
Beweise
- Tapu kütüğü kayıtları
- Banka hareketleri (gerçek satış bedeli ödendi mi?)
- Tanıklar (özellikle muris muvazaasında)
- Sağlık raporları (ehliyetsizlik için)
- Komşu beyanları (zamanaşımı için)
- Kadastro tutanakları
Önemli: Davayı kazansanız bile mülkiyet ancak kararın kesinleşmesi + tapuda tescil işleminden sonra geçer. Bu süreçte mülk üzerinde işlem yapılmaması için ihtiyatî tedbir talep etmek şarttır.